در حال بارگذاری

اعتبار سنجی برای پرداخت تسهیلات بانک ها در سال ۹۹

در ابتدا لازم است از فرایند اعتبار سنجی که یکی از مهم ترین مراحل در اعطای تسهیلات بانکی از جمله مالی و اعتباری می باشد مطلع شویم. با وجود مقررات و شرایط سخت واگذاری و اعطای تسهیلات با کمی تاخیر صورت می گیرد اما هنگامی که گام نخست در غربالگری ها انجام شود نگرانی های مختلف در مورد عدم وصول تا حدود بالایی برطرف می شود زیرا وصول این مطالبات تحت تاثیر اعتبار سنجی بانکی متقاضیان برای اخذ تسهیلات است. ریسک اعتبار متقاضی گام ویژه در این فرایند می باشد. در این فرایند علاوه بر توانمندی های مالی ظرفیت ها و شایستگی افراد به عنوان ملاک عمل در نظر گرفته می شود.

هدف اصلی از اعتبارسنجی برقراری عدالت برای افراد، کاهش ریسک اعتباری، مرجوع شدن سریع سرمایه ها و ایجاد شرایط مطمئن تر برای دریافت کنندگان و اعطاکنندگان تسهیلات و سرمایه می باشد. استفاده از این گونه سیستم ها در کل دنیا رواج یافته است. روش های اعتبار سنجی مشتریان با استفاده از مدل های اماری صورت می گیرد. آنچه قابل ذکر است اینست که در ایران این فرایند تنها برای مشتریان حقوقی و شرکت ها انجام می پذیرد و برای مشتریان حقیقی چنین فرایندی در نظر گرفته نشده است زیرا وقتی افرادی در طول عمر خود از دسته چک  استفاده نکرده اند و یا وام بدون ضامن نگرفته اند این فرایند بر اساس چک برگشتی و اندازه ی نکول وام ها راه مناسبی برای سنجش نمی باشد.

روش های اعتبارسنجی

لازم به ذکر است که اعتبار سنجی بانک ها در ایران به صورت استعلام سخت و نرم صورت می پذیرد که شامل چک من، برگشت خوردن آن، بدهی های آنها می باشد و پرداخت تسهیلات به شرط نداشتن بدهی های غیرجاری و چک های برگشتی می باشد. اگر چه بعضی از بنگاه در این موارد مستثنی شده اند. آنچه به عنوان رایج ترین مدل اعتبارسنجی در امریکا شناخته می شود روش FICO می باشد که عوامل مختلفی در نمره ی مشتریان اثرگذار است؛ از جمله تاریخچه بازپرداخت و میزان سود به دست آمده ی فرد از تسهیلات، درخواست ها و تاریخ شروع اعتبار و تسهیلات و سوابق ورشکستگی فرد می باشد. اما در ایران این فرایند بر اساس سابقه چک من برای افراد بدون دسته چک امکانپذیر نیست. با این حال بر اساس آمار ارائه شده از سوی بانک مرکزی برای میزان پرداخت تسهیلات از فروردین تا آخر مرداد سال ۹۹ به بخش اقتصادی مبلغی حدود ۵۰۶۰.۸ میلیارد ریال بوده است که نسبت به سال گذشته افزایش داشته است.

فارغ از اعتبارسنجی آنچه به عنوان تسهیلات در قالب سرمایه در پنج ماهه سال پرداخت شده است ۳۰۷۴.۶ هزار میلیارد ریال بوده است. بابت تامین سرمایه در بخش صنعت و معدن این مبلغ حدود ۱۲۰۰ هزار میلیارد بوده است. ذکر این نکته ضروری است که کنترل تورم را نیز باید در این مسیر در نظر گرفت و مراقب قدرت یافتن پتانسیل های مربوط به تورم که از فشار تقاضا ناشی می شود نیز بود. به همین علت از ابزاری های مهم در تامین اعتبار مالی اقتصادی افزایش توان مالی بانک ها با افزایش سرمایه و بهبود آن، کاستن از تسهیلات غیرجاری، تامین تسهیلات و سرمایه برای تولیدی ها می باشد.